NEWSLETTER

Bądź na bieżąco. Otrzymuj najnowsze informacje związane z naszym portalem.
ok

ARTYKUŁY

BUDOWA ŚRODOWISKOWEJ OPIEKI PSYCHIATRYCZNEJ: wyzwania i szanse dla POLSKI

opublikowano: 29 listopad 2012, aktualizacja: 26 sierpień 2013

*/?>

Jakie sa kierunki zmian w psychiatrii w Europie? jakie trudnosci napotykają te zmiany? Jak rozwiązywac te trudniości?


 


Sławomir Murawiec (Instytut Psychiatrii i Neurologii)
Tracey Powers (Maudsley International) i Profesor Nick Bouras Professor, King’s College London / Programme Director, Maudsley International (Londyn)
David Brown i Marcel Carpaij (European Network of Health Care Organizations ASKLEPIOS)
Jeni Bremner ( Dyrektor, European Health Management Association)
Wywiad zawarty w materiałach konferencyjnych EHMA, Warszawa 05-06.11.2012.


Sławomir Murawiec: Jakie są obecne trendy rozwoju opieki zdrowotnej w zakresie zdrowia psychicznego w Europie?

 

Tracey Powers/Nick Bouras: W całej Europie, wszystkie praktycznie kraje, przechodzą wielkie reformy, których celem jest utworzenie świadczeń w środowisku, w miejsce opieki opartej na instytucjach. Każdy kraj podejmuje swoje własne decyzje co do niezbędnych świadczeń w dziedzinie zdrowia psychicznego, biorąc pod uwagę szeroki zakres czynników, włączając w to potrzeby populacji, poziom dostępnych środków, plastyczność i koordynację struktur organizacyjnych jak również lokalne warunki kulturowe. Te czynniki stają się integralnym elementem narodowej polityki w dziedzinie zdrowia psychicznego i planów co do działania; są ściśle związane z narodowymi strategiami w dziedzinie zdrowia. Wzrasta koncentracja na wczesnym wykrywaniu, wczesnej interwencji oraz promocji zdrowia psychicznego.

 

Jeni Bremner : Systemy opieki związane ze zdrowiem psychicznym i ich organizacja rozwijają się w różnych kierunkach i w różnym tempie w Europie. Generalnie, Kraje Członkowskie poszukują sposobu na odejście od opieki szpitalnej, w kierunku modeli opartych na opiece środowiskowej- ten ruch jest również rekomendowany przez Światową Organizację Zdrowia (WHO). W tym samym czasie podejmowane są ciągle wysiłki na rzecz walki ze stygmatyzowaniem użytkowników systemu, oraz, pod presją aktualnie zachodzących cięć budżetowych w większości Krajów Członkowskich przedstawianie argumentów na rzecz tego, dlaczego zdrowie psychiczne jest ważne z perspektywy ekonomicznej i powinno się w nie inwestować.

 

David Brown/Marcel Carpaij: Podczas gdy miało miejsce przechodzenie od opieki szpitalnej do świadczeń środowiskowych, zwłaszcza takich świadczeń w środowisku, które były zapewniane poza standardowymi godzinami pracy, miało miejsce poszerzanie bezpiecznych świadczeń psychiatrii sądowej. Inne trendy warte odnotowania to zwiększona dostępność terapii psychologicznych w często występujących problemach psychicznych oraz pojawienie się usług łączących problemy somatyczne i psychiczne.

 

SM: Jakie rozwiązania okazały się skuteczne oraz jakie błędy zostały popełnione?

 

TP/NB: Rozwinięto różnorodne formy świadczeń dotyczących zdrowia psychicznego opartych na środowisku, w tym mieszkania chronione, lokalne centra zdrowia psychicznego i wspomaganie zatrudnienia. Dowody wspierają to, że właściwym kierunkiem rozwoju jest tworzenie „opieki opartej o zrównoważonym podejściu” pomiędzy świadczeniami środowiskowymi a szpitalnymi i to we wszystkich krajach niezależnie od dostępnych zasobów. Obecnie, dostępne dla osób z problemami zdrowia psychicznego ścieżki mogą obejmować szeroki zakres różnych rodzajów usług zapewnianych i finansowanych przez ochronę zdrowia, opiekę społeczną i inne sektory. Takie świadczenia obejmują, miedzy innymi, interwencje kryzysowe i w stanach zagrożenia, lokalne centra zdrowia psychicznego, szpitale psychiatryczne, oddziały psychiatryczne w szpitalach ogólnych, poradnie oraz ułatwienia co do zamieszkania.

 

Zmiana systemowa powinna koncentrować się w takim samym stopniu na przeglądzie i zmianach przeznaczenia istniejących jednostek, jak na rozwoju nowych świadczeń, biorąc pod uwagę całe dostępne zasoby. Istnieje tendencja do skupiania całego wysiłku na rozwijaniu nowych świadczeń, budowaniu nowych możliwości i zatrudnieniu nowego personelu. Ważne jest jednak posiadanie planu dla tych sił własnych, które już istnieją i przejściowych rozwiązań (porozumień) dla nich, aby przejść z jednego do drugiego systemu. Inną tendencją jest skupianie się na zabezpieczeniu świadczeń, które zastępują opiekę instytucjonalną dla obecnej populacji - bez brania pod uwagę rozwoju sytuacji w przyszłości. To branie pod uwagę przyszłości jest potrzebne aby odpowiedzieć na potrzeby nowych użytkowników systemu, którzy nie doświadczyli w przeszłości opieki instytucjonalnej. Wymaga to czasami drugiej fali rozwoju zastępującej tworzone na początku projekty modelami bardziej dostosowanymi do obecnego czasu, odpowiednimi i akceptowanymi przez nową generację.
Wyzwanie stanowi to, że we współcześnie złożonym pejzażu świadczeń dostępnych dla osób z problemami zdrowia psychicznego rośnie liczba możliwych połączeń (sprzężeń) pomiędzy różnymi częściami systemu. W związku z istniejącym pofragmentowanym systemem finansowania, te połączenia (sprzężenia) są coraz trudniejsze do zarządzania nimi w odniesieniu do zapewniania optymalnych dróg dostępu do opieki, dostosowanych do diagnozy, niepełnosprawności i potrzeb użytkownika systemu i jego/jej rodziny. W obszernym badaniu przeprowadzonym w kilku europejskich krajach Senbrau i ws. (2011) wykazali, że chociaż kilka zaledwie państw odniosło sukces we wprowadzeniu środowiskowych świadczeń opieki w dziedzinie zdrowia psychicznego zgodnych z „opartym na dowodach zrównoważonym modelem opieki”, który integruje elementy opieki środowiskowej i szpitalnej, to w wielu innych krajach dostępność do usług w środowisku jest nadal bardzo ograniczona i w wielu wypadkach obejmuje tylko małe, pilotażowe projekty.


JB: European Health Management Association (EHMA) zainicjowała działanie European Health Management Systems Network, aby móc stale prowadzić dyskusję na temat obecnych trendów, ścieżek rozwoju systemów i organizacji ochrony zdrowia psychicznego. Członkowie Sieci (Network) tworzą forum , gdzie omawiane są rozwiązania, które się sprawdziły, aspekty wymagające poprawy i trudności, na które napotykają. Generalnie, przyszłość wydaje się należeć do opieki opartej na środowisku, ponieważ jest ona w stanie całkowicie skupić się na pacjencie, być bardziej dostępna, bardziej efektywna i daje większą satysfakcję swoim pracownikom. Jedną z głównych lekcji jaka wyłania się z pracy EHMSN oraz aktualnej literatury jest to, że zmiana z systemu opieki szpitalnej w kierunku systemu opartego na środowisku pacjenta stanowi poważne wyzwanie. Pracownicy systemów opieki społecznej i ochrony zdrowia potrzebują odpowiednich umiejętności, ponieważ nie wystarczy zamknąć jednostek szpitalnych, by nastąpił rozwój opieki środowiskowej. Istnieją także obawy dotyczące wydolności modelu środowiskowego w sytuacji, gdy stanie się on dostępny dla szerokiego grona potrzebujących pomocy osób. Powinniśmy zdawać sobie sprawę z finansowych ograniczeń systemu, aby nie działo się to kosztem najbardziej potrzebujących.

 

SM: W jakim więc kierunku ewoluują systemy ochrony zdrowia psychicznego?

 

JB: Trudno jest wskazać w którym kierunku ewoluują systemy, ponieważ Kraje Unii Europejskiej rozwijają swoje systemy ochrony zdrowia na swój własny sposób i w odpowiedzi na własne potrzeby. Mamy nadzieję, że opieka środowiskowa w UE będzie się nadal rozwijała, że jednostki ochrony zdrowia psychicznego będą ściśle współpracować z jednostkami opieki społecznej, w celu jak najlepszej pomocy użytkownikom. Zdajemy sobie jednak sprawę, że taka współpraca jest łatwiejsza do zorganizowania na papierze niż w praktyce. Ponadto czynnikami , które nie sprzyjają takim rozwiązaniom są cięcia budżetu i pomiary użyteczności, a także negatywne nastawienia i brak umiejętności współpracy różnych organizacji związanych z systemem.
 

DB/MC: Alternatywy dla łóżek szpitalnych (nie samo zastępowanie „azylów”) pozwalają na inwestowanie w poszerzone spektrum świadczeń środowiskowych, sprawiając, że lepiej odpowiadają one na zidentyfikowane i wyrażone potrzeby pacjentów lub użytkowników i bardziej koncentrują się na wynikach leczenia.

 

TP/NB:
Rozwijanie środowiskowych świadczeń w dziedzinie zdrowia psychicznego oraz zapewnianie wystarczających środków na podtrzymywanie ich działania ma krytyczne znaczenie; jak też efektywna koordynacja działań z innymi sektorami, takimi jak opieka społeczna, kwestie mieszkaniowe i zatrudnienia, a także współpraca z użytkownikami świadczeń i stowarzyszeniami rodzin. Potrzeby pracowników ochrony zdrowia psychicznego nie powinny być także przeoczone, jeśli weźmiemy pod rozważanie równowagę świadczeń. Dobrze wykształcone „siły własne” są warunkiem wstępnym świadczeń wysokiej jakości. Szkolenie nie powinno ograniczać się wyłącznie zagadnień związanych z umiejętnościami ściśle profesjonalnymi. Istnieje także potrzeba szkolenia umiejętności organizacyjnych i kierowniczych, których zwłaszcza brakuje w wielu krajach co hamuje reformy oraz umiejętności koordynacji świadczeń zapewnianych przez wiele agencji. Niezbędne jest także uwzględnienie systemów które pozwalają na wzmocnienie zasobu dowodów o tym co działa i w jakim kontekście. Ciągle mamy niewiele informacji zarówno o efektywności jak i współczynnikach koszt-efektywność w stosunku do wielu interwencji i metod świadczenia usług. Dodatkowo brakuje nam ustalonej metodologii służącej ocenie rozwoju, organizacji i funkcji systemu ochrony zdrowia psychicznego jako całości. W wielu europejskich krajach były także opisywane problemy dotyczące koordynacji świadczeń w odniesieniu do reform psychiatrycznych.

 

JB: To, co chcemy osiągnąć poprzez skupienie różnych Krajów Członkowskich w naszej Sieci to nie tylko wspieranie tych Krajów, które są “z tyłu” - aby „dogoniły”. Razem z ekspertami z krajów zachodnich próbujemy zidentyfikować „skróty”, które pozwoliłyby niektórym krajom przeprowadzać zmiany systemowe bez „niezbędnych” pomyłek. To pozwoliłoby na prowadzenie mniej kosztownej zmiany systemu, co z kolej redukowałoby koszty ponoszone przez użytkowników korzystających z opieki zdrowotnej.

 

DB/MC: Dodatkowo próbuje się zapewnić większe umocnienie pacjentów, aby mogli mieć wpływ na to, jaką opiekę otrzymują. Ma to miejsce poprzez specjalne projekty, politykę [jako linię postępowania w tym zakresie] oraz szkolenia profesjonalistów.

 

SM: Jakie są główne wyzwania w okresie transformacji?

 

JB: Uwzględniając wyzwania związane ze zmianą, trzeba zrozumieć, że instytucjonalne rozwiązania ( formalne i nieformalne zasady które kształtują systemy i interakcje wewnątrz tych systemów) różnią się w każdym z Krajów Członkowskich i w każdym systemie ochrony zdrowia. Chociaż zmienienie pewnych aspektów formalnych lub struktur jest łatwe - instytucjonalne rozwiązania musza zmieniać się równolegle, ponieważ w przeciwnym wypadku istnieć może ryzyko, że struktury są owszem zmienione ,ale osoby działające w systemie, blokują rozwój i implementację tych zmian. Zmiany w tych rozwiązaniach instytucjonalnych w wysokim stopniu zależą od specyficznego kontekstu i nie ma przewodników mówiących jak ich dokonać. Ważna jest identyfikacja „agentów zmian”, przywództwa oraz wyróżniających się zmian w polityce („krytyczne złącza”) - tego: kto jest w stanie być liderem zmian w Polsce?
Kilka raportów WHO pokazuje że niektóre kraje zamykają opiekę szpitalną bez tworzenia w to miejsce żadnych alternatywnych świadczeń lub planów strategicznych. Jest to bardzo niebezpieczne ponieważ zmiany w systemie lub świadczeniach nie powinny mieć miejsca kosztem użytkowników.
Zmiany (rozwój) po prostu wymagają czasu, tak jak na przykład wyposażenie pracowników ochrony zdrowia psychicznego w odpowiednie i różnorodne umiejętności oraz stworzenie odpowiedniej infrastruktury. Zmierzanie w kierunku systemy opartego na pomocy w środowisku, ma tak jak i inne zmiany systemowe swoje problemy, które powinny być wzięte pod uwagę. Jednym z podstawowych wyzwań w tych przypadkach jest nie pozwolenie na pewne „odruchy” w kierunku przełączenia się na dotychczasową (poprzedzającą zmiany) sytuacje.


DB/MC: To co może być pomocne w okresie transformacji to porozumienie co do strategicznego kierunku oraz zarządzanie działającym równolegle w tym okresie „mixem”- starych i nowych świadczeń. Dodatkowo, zapewnianie wsparcia liderom zmian w obliczu oporu i niepowodzeń. Oraz zrozumienie, że projektowanie rozwoju może mieć swój rezultat w postaci albo budynków albo składów zespołów terapeutycznych, które szybko zdezaktualizują się, wraz z przyspieszaniem rozwoju.

 

SM: Jaka jest rola społeczności lokalnej, głównej podstawy dla zmian?

 

JB: Osoby zaangażowane w system na poziomie lokalnym grają najdonioślejszą rolę- bez nich żadna zmiana się nie odbędzie. Politycy i administratorzy powinni porozumieć się co do kierunku zmian w przyszłości i aktywnie wspierać implementację nowych systemów i struktur poprzez wsparcie legislacyjne, niezbędne środki finansowe i polityczne wsparcie dla opieki nad zdrowiem psychicznym opartej na środowisku. I znowu, musimy pokazać im, dlaczego jest to droga postępu dla użytkowników systemu, dlaczego jest to lepsze dla lokalnych społeczności, dlaczego z punktów widzenia finansowego i ekonomicznego są to właściwe rzeczy, które należy zrobić – ponieważ ich wsparcie ma znaczenie podstawowe.

 

SM: Jaka jest rola psychiatrii środowiskowej?

 

TP/NB: Nie jesteśmy pewni czy rozumiemy to pytanie. Współczesna psychiatria jest środowiskowa, a niektóre kraje są w erze post- psychiatrii środowiskowej. W sposób oczywisty, dominujący model to podejście wielodyscyplinarne, które integruje podejścia biologiczne, psychologiczne i społeczne. Większość działań ma miejsce w obrębie świadczeń środowiskowych i większość personelu pracuje właśnie tam. Szpital jest widziany jako zabezpieczenie w sytuacjach, kiedy ludzie potrzebują wysoce specjalistycznego wsparcia, często w ciężkim kryzysie.

 

DB/MC: Rola koordynowania pomocy, włączając w to każdy okres kryzysu ma znaczenie podstawowe, ale tak samo ważna jest rola zakresu świadczeń będących do dyspozycji w celu zapewnienia krok po kroku opieki w środowisku. To może być terapia psychologiczna w odniesieniu do powszechnych problemów zdrowia psychicznego albo wykorzystanie organizacji z trzeciego sektora w podtrzymywaniu „zdrowienia” osób z poważniejszymi chorobami. Gwarantuje to skuteczność jak i efektywność działań.


SM: Co powinno być priorytetem w przypadku braku wystarczających środków?

 

TP/NB:. Potrzebny jest wszechstronny plan re-dystrybycji środków przeznaczonych da ochrony zdrowia psychicznego. Plan ten powinien wskazywać strategiczny kierunek, a także zawierać plan operacyjny z jasnym wskazaniem kamieni milowych, które powinny być zrealizowane. Unia Europejska może być w stanie wspierać taki plan nawet częściowo lub jako wspólne przedsięwzięcie.

 

SM: Czy na koniec mogłabyś powiedzieć coś na temat EHMA? Co to jest EHMA i jak mogłaby nam pomóc w naszych polskich warunkach?

 

JB: The European Health Management Association (EHMA) spełnia rolę sieci osób i platformy wymiany wiedzy i praktycznych doświadczeń, dla ekspertów i praktyków, zarówno w odniesieniu do tego jak systemy i jednostki organizacji ochrony zdrowia mogłyby wyglądać i jak i tego, jak to osiągnąć. Siła EHMA-y jest ograniczona, jednak jesteśmy żywo zainteresowani wspieraniem tych, którzy życzą jak najlepiej swoim pacjentom i użytkownikom usług - poprzez dzielenie się tą siecią i ułatwianie wymiany ekspertyz . Z tego powodu EHMA w porozumieniu z ASCLEPIOS i Maudsley International inicjuje tą konferencję. Uzupełniamy się wzajemnie jeśli chodzi o nasze siły, i wszyscy wierzymy że potrafimy dokonać „umocnienia” lokalnych decydentów i wesprzeć ich w podejmowaniu właściwych działań.
S.M. Dziękuję za rozmowę.

 

SM: Dziękuję za rozmowę.


1) { ?>Strona: 1  1 

źródło tekstu:Wywiad: Bulding community care services: challanges and opportunities for Poland. Materiały Konferencyjne European Health Management Association, Warszawa 05-06.11.2012.

Komentarze (6)   Skomentuj tekst

2012-12-04 02:38:27

przez gość

 

Bzdety jak w powyzszym tekscie polszewickie swinie.

Unreal

2012-12-05 10:47:11

przez gość

 

A polszewicko-komunistyczna polska bez zadnych szans nieudacznicy z psychiatrii/psychologii

Unreal

2012-12-09 20:20:11

przez gość

 

Polszewickie bydlo zachodu nawet nie stac na utrzymanie defektow mozgu bo polsza jest nieudolna.

Unreal alias Defekt Mozgu

2012-12-22 23:19:28

przez gość

 

W poszlewickim syfie pacjenci sa przetrzymywani wber swj woli !!!

2012-12-26 19:49:27

przez gość

 

Szkoda ze polactwa hiler nie wyplewil w czasie drugiej wonjy swiatowej

2014-07-11 17:16:03

przez jblazys

 

Na platfrmach socjali jak stego co zrozumiał jest człowiekiem niepoważnym co tenskni za czasami perlu i tu są dzałania who

OSTATNIE NA FORUM
ANKIETA
PORADA SPECJALISTY
2017-03-21
2017-03-05
2017-02-21

Czy wg Ciebie leki psychotropowe są bezpieczne?

Głosuj

Czy leki psychotropowe może przepisać tylko psychiatra?

Nie. Lekarze innych specjalności także mogą przepisywać leki psychotropowe.Ale z uwagi na wiedzę i praktykę opiekę nad pacjentami z zaburzeniami psychicznymi powinni sprawować lekarze psychiatrzy. Dopuszczalne jest natomiast przedłużanie...

więcej